حمایت علمی و معنوی

مدیریت منابع آب وبحران خشکسالی

13 مهر 1395

این گزارش توسط واحد خبر نخستین کنگره بین المللی اقتصاد ایران  تهیه گردیده:

بررسی طرحهای استراتژیک منابع آبی برای مواقع خشکسالی

این روزها آگاهی از ایجاد کانون های مدیریتی در بحث منابع آبی در اکثر کشورهای رویارو با پدیده خ شکسالی بیشتر و بیشتر مطرح میشود . حمایت از تعیین طرح های استراتژیک و بحث مدیریتی در امر خشکسالی و کاهش اثرا ت آن لازم است. پروسه طراحی ، با پایان یافتن دوره خشکسالی نباید متوقف شود . بلکه در صورت عدم رخ دادن این دوره، باید بودجه لازم به این امر تخصیص یابد.

اولین گام در رویارویی با این پدیده ، تهیه استراتژی بر اساس کاهش اثرات و کم کردن صدمات ناشی از آن است که در حین یا بعد خشکسالی رخ می دهد . این فعالیت ها شامل رنج وسیعی از تعریف آسیبهای اجتماعی ناشی از خشکسالی و یافتن راه حل هایی برای آن است . علاوه بر این، م دیریت منابع آب، در مناطق ی که بیشترین خطر را از خشکسالی می گیرند،وابسته به سیاست های دولت در پایدار سازی و بهبو د مسائل مشترک در زمینه حفاظت از منابع آبی موجود و ارائه راهکار هائی برای استفاده آن در دوران خشکسالی است پیوند می خورد .به علت ارتباط تنگاتنگ میان تعریف منابع آبی و خشکسالی، مدیریت بحران به عنوان یک عنصر اساسی در زمینه سیاست ملی یک کشور میتواند تلقی شود . با طرح دور نمایی از تعریف منابع آبی، تعادلی در زمینه استراتژی مدیریت آب برای دوران خشکسالی تبیین میشود . این طرح ها شامل دو مقوله اندازه گیری و ارائه راهکار به صورت پیشرفته می باشد که در ذیل امده است :

- فعالیت های درازمدت با هدف کاهش خسارات ناشی از کمبود آب در دوران خشکسالی و بهبود قابلیت های اعتماد به سیستم ها در زمینه تقاضا در آینده بخصوص در دوره های خشک که شامل یک چارچوبی از ساخت سازه و اندازه گیریها است.

- فعالیت های کوتاه مدت که تلاش برای مقابله با خشکسالی با امکانات موجود و سیاست های منابع آبی کشور است.

مهمترین فعالیت های درازمدت، سازگاری و تطبیق در موقعیت های خشکسالی است . به عنوان مثال، افزایش ظرفیت ذخیره آبی، تکنولوژی ذخیره آب، بالا بردن سطوح زیرزمینی و .... است. با توجه به درجه بحران در مواقع خشکسالی، فعالیت های درازمدت ممکن است که ریسک های ناشی از آن را به طور کامل از بین نبرد. این راهها به وسیله فعالیت های کوتاه مدت تکمیل میشود . این روش به عنوان ابزاری در دوران خشکسالی است . اما در حقیقت یک حرک ت تدریجی به سمت از بی ن بردن بحران می باشد . در نهایت میتوان گفت که یک طرح کامل مدیریتی مناب ع آب، شامل برنامه های دراز مدت و کوتاه مدت با تکیه بر روشهای بهینه است.

[3](Yevjevic اتخاذ تدابیری که شامل تبیین دو هدف بالا باشد در سه مقوله زیر طبقه بندی میشود( 1978

-1 تخمین تقاضا برای آب

-2 اتخاذ تدابیر لازم برای فراهم سازی آب

-3 تخمین تقریبی اثرات خشکسالی

مدیریت با اتکاء به روش های بهینه روی این عوامل سبب کاهش آسیبها در دوران خشکسالی می گردد.

بررسی مسائل سنتی

پاسخ سنتی دولت به مسائل خشکسالی شامل تخصیص کمک های سریع برای جبران خسارت اولیه یا بحث انتقاد از نحوه مدیریت یا پاسخ های غیر منطقی دیگر می باشد.

با توجه به این مسائل شروع به فعالیت برای ایجاد یک روش Whipple  و  Werick ، در سال های 1993 و 1994 جدید کردند .آنها با استراتژی اتخاذ تمهیدات لازم که قبلا انجام می گرفت، نظیر افزایش سازه های ذخیره ساز، اقدام به تغییراتی در روند موجود کردند. موارد زیر بخشی از آنهاست :

-1 بررسی منابع آب قابل دسترس(رودخانه ها، بارش و ...)

-2 اتخاذ تصمیم بهنگام بروز خشکسالی با توجه به منابع آبی موجود

-3 آماده سازی یک برنامه قابل اعتماد و اختصاص سرمایه به آن ( منابع مالی شامل کمک های خارجی، تدوینقوانین بودجه ای و دیگر کمک ها)

-4 اجرای برنامه ها

منابع آب و مقابله با خشکسالی

متاسفانه چهارچوب قانونی مشخصی برای مدیریت منابع آب در بسیاری از کشورها وجود ندارد. بسیاری از تصمیمات مربوط به تخصیص و استفاده منابع آب، از جنبۀ انگیز ههای سیاسی و اجتماعی تبعیت می کند و معیارهای اقتصادی چندان دخیل نم یباشد. علاوه بر این اکثر تصمیمات اتخاذ شده برای منابع آب بر مبنای متوسط داده های سالهای گذشته صورت می گیرد و کمتر به سالهای خشکسالی توجه می شود. همچنین اختصاص و تصمی مگیری در خصوص منابع آب معمولا بر اساس مصالح مملکتی صورت می گیرد و کمتر به میزان منابع و محدودیت های موجود در منابع آب توجه می گردد. امروزه در برخی کشورها برای بازدهی بیشتر در مقابله با خشکسالی، تصمیماتی مبنی بر افزایش وظایف و مسئولیت های کشاورزان در مقابله با خشکسالی اتخاذ شده است. در شرایط آب و هوایی عادی، منابع آب موجود بر اساس حق آبه های قرارداد شده تخصیص می یابد، این حق آبه ها در کشورهای مختلف متفاوت است و ممکن است الگوی ساده یا پیچید ه ای داشته باشد مثلا حق استفاده از آبهای زیرزمینی ممکن است به یکی از سه صورت زیر باشد :• حفر چاه و استفاده از آب زیرزمینی آزاد است و هر کشاورز می تواند به هر تعداد چاه حفر کند و به هر مقدار از اب زیرزمینی استفاده کند.  حفرچاه برای هر کشاورز آزاد است ولی میزان آبی که برداشت می کند نمی تواند از حد مشخصی فراتر رود. فقط وقتی به کشاورز اجازۀ حفر چاه داده می شود که برداشت آب توسط وی بر روی حق آبۀ سایر چاههای موجود تاثیری نداشته باشد. مقرر کردن حق آبه عملا در بسیاری از مواقع در هنگام خشکسالی مشکلاتی را به همراه دارد. وقتی دولت شروع به تامین آب مورد نیاز آبیاری زمینهای کشاورزی و تامین منابع آب کشاورزان می کند، میزان آب در این مناطق به نظر کافی می رسد و انگیزۀ صرف هجویی در مصرف آب در این مناطق کمرنگ م یشود. معمولا در زمانهای مختلف و بسته به شرایط موجود اقدامات تشویق کننده و یا بازدارنده از طرف دولت صورت می گیرد تا مصرف آب را بهینه کند، مثلا در زمانهای پرآبی حداقلی برای مصرف آب در نظر گرفته می شود که در صورتیکه کشاورز از این مقدار کمتر هم مصرف کند در هر حال باید پول آب تا این میزان را پرداخت نماید و یا در مواقع خشکسالی، کشاورزانی که آب کمتری مصرف کرده اند، از سوی دولت تشویق می گردند. هدف عمده از اقدامات مبارزه با خشکسالی، غلبه بر محدودی تهای تخصیص آب در زمان کم آبی است. در مناطقی که مستعد خشکسالی هستند، سیاست کلی و اقدامات باید در جهت محدود کردن مصرف آب و افزایش کارایی و بازدهی آب مصرف شده، حتی در سالهای معمولی و پرآبی باشد. تمامی قوانین موجود و برنامه های مدیریت منابع آب و توزیع حق آبه ها هم باید در جهت این هدف بازنگری و اصلاح گردد. بویژه حق آبه ها باید در هر سطح از احتمال وقوع خشکسالی بر اساس منابع آب موجود و متناسب با آن شرایط، تعیین گردد. در این شرایط سیستم سهمیه بندی آب و افزایش هزینۀ مصرف آب به صورت تصاعدی می تواند برای جلوگیری از خسارت دیدن کشاورزان کم بضاعت به خاطر هزینۀ زیاد آب اتخاذ تصمیم گردد.

مثالی واضح از توزیع نامناسب حق آبه ها در شرایط خشکسالی، دادن اختیار برداشت آب به میزان دلخواه و نامحدود از سفرۀ آب زیرزمینی به کشاورزان است. حتی وقتی در شرایط خشکسالی این استفاده قانوناٌ محدود م یشود، معمولا نظارت کافی برآن وجود ندارد. به همین خاطر نیاز به مقررات و قوانین خاص به عنوان بخشی از برنامۀ مقابله با خشکسالی احساس می گردد.

علاوه بر اصلاح چهارچوب قانونی مدیریت منابع آب برای سازگار کردن آن با شرایط کمبود آب، باید قوانین تکمیلی برای شرایط اضطراری که منابع آب بسیار محدود می گردد، وضع گردد. جدیت در وضع قوانین برای استفادۀ هرچه بهتر از منابع آب برای برنامه های خشکسالی تا هنگامیکه از سوی برخی از افراد بانفوذ یا برخی گروه ها جدی گرفته نمی شود، نمی تواند اثربخشی کافی داشته باشد.

به اطلاع میرساند نخستین کنگره بین المللی جامع اقتصاد ایران  با اهداف :ایجاد زمینه‌ی مناسب جهت تجلی استعدادها و برانگیختن روحیه‌ی خلاقیت و شکوفایی علمی دانشجویان .ایجاد بستر مناسب جهت انتشار و اشاعه پژوهش‌های اصیل و آخرین دستاوردهای علمی و پژوهشی در حوزه اقتصاددر سال جاری درتهران برگزار می گردد.

برچسب : توسعه سرمایه ، اقتصاد دانش بنیان ، اقتصاد مقاومتی، کار و سرمایه ملی ، صادرات کالا، ضربه پذیری درآمد ،  صادرات نفت و گاز، اصلاح نظام درآمدی دولت ، فرهنگ و رسانه ، پیاده سازی ، سیاست های کلی ، آسیب شناسی ، ناسازگاری های جاری، اقتصاد ملی  ، سیاست های کلی ، مدیریت اقتصاد ، اقتصاد بازرگانی ، اقتصاد عمومی و دولتی ،  اقتصاد منابع ، رویکردهای نوین ، اقتصاد جهانی ، اقتصاد اسلامی ،  اقتصاد انرژی ، اقتصاد بخش عمومی ،  اقتصاد بین‏ الملل ، اقتصاد پولی و نظام مالی ، اقتصاد کلان ، توسعه اقتصادی ، راهنمای نگارش مقاله ، فراخوان مقاله ، ثبت نام ، تدوین مقاله گواهی پذیرش مقاله ، گواه پذیرش مقالات ، اساتید ،

 


1128
مطالب مرتبط


لطفا با تكميل فرم ، نظرات ، پيشنهادات و انتقادات خود را در مورد مطلب منتشر شده با ما در ميان بگذاريد.
پيام شما پس از تاييد توسط مدير سايت ، منتشر خواهد شد.
 

 
Captcha


 
پوستر همایش

02133699094

02136621319

02189786524

Conf.ntpco[at]gmail.com

مرکز همایش